Besleme için 2.5A kaynak önerilmesine rağmen genelde 2A akım verebilen cep telefonu şarj aletleriyle kullandığım Pi sürekli low voltage uyarısı verdiğinden sorunsuz besleme için PC ATX güç kaynağından DIY dişi USB adaptör yaptım. Yapmaz olaydım :) ATX PSU'da sarı kablo 12V, kırmızı 5V. Ama montaj sırasında dalgaınlıkla 5V yerine 12V hattını dişi USB'ye, oradan da Pi'ın güç girişine bağladım. (Tamir sonrası 3A Macbook adaptörüne geçtim.)
Pi bozuldu ama tamamen ölmemişti. Açılışta rainbow splash ve boot splash ekranı geliyordu ama desktop'a ulaşamadan yeniden başlıyordu. Her boot denemesinde besleme bölgesi de aşırı ısınıyordu. Elle kontrol etmeye çalıştığımda parmak ucumu havyaya değmiş gibi kabarttı, o derece sıcaktı.
Multimetreyle 5V GPIO pini ile GND arasını ölçtüm: yaklaşık 10 ohm, neredeyse kısa devre. Sağlıklı bir Pi'de bu değer çok daha yüksek olmalı.
Raspberry Pi 3B'nin devre şemasına baktım. 5V girişinde koruma elemanı olarak D5 konumunda bir TVS diyot var: SMBJ5.0A. 600W peak güç absorbe edebilen, 5V hat için tasarlanmış bir transient suppressor. 12V'u yutmaya çalışmış, kurban gitmiş. Sürekli ısınan ve Pi'yi boot atmasına neden olan eleman buydu.
 |
| Pi 3 Model B power katı. Sağolsun Raspi foundation resmi bir şey yayınlanmadığından eldeki en iyi şema ve çözünürlüğü bu. Buna da şükür. |
TVS Diyot Nedir
Şemadaki sembolü zenerle aynı olsa da TVS (Transient Voltage Suppressor) diyotlar anlık gerilim spiklerini absorbe etmek için tasarlanmış. Pikosaniye mertebesinde tepki süresi, yüksek peak güç kapasitesi. ESD koruması ve güç girişi koruması için ideal.
Zener referans gerilimi ve sürekli regülasyon için kullanılır, tepki süresi yavaş, güç kapasitesi düşük. Pi girişindeki gibi bir koruma uygulaması için Zener yetersiz kalır.
Multimetre diyot modunda TVS her iki yönde de açık devre gibi görünüyor. Eşik geriliminin multimetrenin test voltajından yüksek olması dolayısıyla bu normalmiş. Multimetreyle olmayınca polariteyi belirlemek için paketteki işarete bakarak montaj yaptım: SMB pakette beyaz şerit genellikle katot tarafını gösterir, TVS de zener gibi devreye ters bağlandığından bu taraf VCC'ye gelecek.
Tamir
SMBJ5.0A SMB (DO-214AA) pakette geliyor. Orijinalle aynı değerde, farklı üreticiden yeni bir TVS temin ettim. Doğru polaritede lehimledim. Pi'yi çalıştırdım, sorunsuz boot etti. 5V-GND direnci normale döndü, besleme bölgesinde ısınma yok.
Sonuç
Pi 3B'nin girişindeki TVS bu tür kazalarda ilk savunma hattı. 12V gibi ciddi bir aşımda kendini feda ederek geri kalan devreyi koruyor — en azından koruyabiliyor. Bu vakada şanslıydım, hasar TVS'de kaldı, PMIC ve SoC'yi vurmadı :)
ATX adaptörü yaparken her kabloyu voltmetre ile doğrulamak, yük bağlamadan önce boşta ölçmek standart prosedür. Biliyordum, yapmadım.
Raspberry Pi 3B, SMBJ5.0A, SMB paketi, TVS tamiri, ATX DIY adaptör.
